Ba tầng bot: kịch bản, chatbot AI, AI agent

Tầng 1, bot kịch bản: khách bấm nút hoặc gõ trúng từ khoá thì bot trả câu soạn sẵn. Rẻ, không bịa, nhưng đứng hình khi khách hỏi ngoài cây kịch bản. Bài chatbot kịch bản và chatbot AI đã phân tích kỹ tầng này.

Tầng 2, chatbot AI: mô hình ngôn ngữ hiểu câu hỏi viết tự do, trả lời theo tài liệu riêng của doanh nghiệp. Khách muốn đặt lịch, bot xin tên và số điện thoại rồi dừng lại; người thật gọi lại và ghi lịch. Bot biết nói, chưa biết làm.

Tầng 3, AI agent: vẫn là mô hình ngôn ngữ đó, nhưng được cấp công cụ (tool) và quyền gọi công cụ. Khi đã đủ tên và số điện thoại, bot gọi hàm ghi lịch vào Google Sheet của cơ sở. Khách đồng ý cọc, bot gọi hàm sinh mã QR đúng số tiền kèm mã đơn. Trước giờ hẹn, hệ thống tự nhắn nhắc. Khác biệt giữa tầng 2 và tầng 3 không nằm ở độ thông minh của mô hình mà ở chỗ bot có được phép làm gì, và cái gì xảy ra khi nó làm sai.

Bảng đối chiếu từng tiêu chí

Tiêu chíBot kịch bảnChatbot AIAI agent
Hiểu câu hỏi tự doKhông
Làm hành động có hậu quảCó, trong cây bấm nútKhông, chỉ xin thông tinCó, qua công cụ được cấp
Nhớ ngữ cảnh hội thoạiTheo nhánhCó (giới hạn thời gian)
Rủi ro khi saiTrả lời lệch nhánhNói sai một câuGhi sai lịch, gửi sai số tiền
Thứ bắt buộc phải cóCây kịch bảnLớp chặn bịaLớp chặn bịa + người kiểm tra bước cuối + nhật ký
Ai đối soátKhông cầnChủ doanh nghiệp đọc inboxBáo cáo tháng: bao nhiêu hội thoại, bao nhiêu lịch, bao nhiêu lần chuyển người

Dòng “rủi ro khi sai” là lý do agent đắt hơn và cũng là lý do nhiều nơi chỉ nên dừng ở tầng 2. Một bot nói sai giá, khách hỏi lại là xong. Một bot ghi nhầm lịch hoặc gửi mã QR sai số tiền là một cuộc gọi xin lỗi.

Ba hành động đáng tiền, và những thứ chỉ đẹp trong slide

Với spa, nha khoa, homestay và quán ăn, bên em thấy đúng ba hành động đổi ra tiền được:

  1. Ghi lịch thẳng vào Google Sheet của cơ sở. Khách nhắn lúc 23 giờ, sáng ra nhân viên mở Sheet đã thấy tên, số điện thoại, dịch vụ, khung giờ mong muốn. Không phải lục inbox.
  2. Gửi mã QR đặt cọc động. Đúng số tiền, đúng mã đơn trong nội dung chuyển khoản, để đối soát tiền về theo mã chứ không theo ảnh biên lai. Bot tuyệt đối không được tự nói “đã nhận tiền”.
  3. Nhắc hẹn trước giờ. Nhân viên gọi xác nhận giờ, điền vào Sheet; hệ thống tự nhắn nhắc khách 24 giờ trước. Đây là chỗ giảm khách bỏ hẹn thật sự.

Còn “bốn agent bàn giao cho nhau, agent tài chính phát hành QR, agent vận hành mở khoá cửa thông minh và bật máy lạnh trước 30 phút” là kịch bản đẹp trong slide. Một mô hình ngôn ngữ với ba công cụ làm được toàn bộ phần có giá trị của kịch bản đó. Phần khoá cửa và máy lạnh cần thiết bị IoT riêng, bảo trì riêng, và không giải quyết nỗi đau nào trong ba nỗi đau kể trên.

Vì sao agent tốt là agent có người kiểm tra

Mô hình ngôn ngữ đoán chữ tiếp theo. Nó rất giỏi hiểu ý khách, và vẫn có thể gọi công cụ với số điện thoại thiếu một chữ số. Cách đúng là để mã chương trình chứ không phải mô hình quyết định kết quả cuối: kiểm tra số điện thoại đủ 10 số trước khi ghi, sinh mã đơn và số tiền bằng mã, trả lời xác nhận bằng câu cố định, và ghi nhật ký từng hành động để cuối tháng đối soát được. Với phòng khám, thêm một lớp nữa: câu hỏi có dấu hiệu triệu chứng hay hỏi thuốc thì chặn ngay trước khi tới mô hình và chuyển người thật.

Nói cách khác, một agent tự hành hoàn toàn trong ngành dịch vụ giá trị cao không phải mục tiêu. Mục tiêu là bot làm 90% việc lặp lại và người thật giữ 10% quyết định có hậu quả.

Năm câu hỏi để bóc mác “agent”

  1. Bot làm được hành động cụ thể nào ngoài trả lời? Xin xem demo hành động đó, không xem slide.
  2. Hành động đó ghi vào đâu, tôi mở lên xem được ngay không?
  3. Ai xác nhận tiền về: bot hay người? Nếu bot, xác nhận bằng gì?
  4. Bot làm sai thì ai chịu, sửa trong bao lâu, có ghi trong hợp đồng không?
  5. Cuối tháng tôi nhận số liệu gì để biết bot đã tiếp bao nhiêu khách và ghi bao nhiêu lịch?

Bên nào trả lời mơ hồ ở câu 2 và câu 3 thì đang bán chatbot tầng 2 kèm chữ “agent”. Không sao cả, tầng 2 vẫn tốt, chỉ là đừng trả giá tầng 3.

Page247 đang ở tầng nào

Page247 là chatbot AI có công cụ hành động: ghi lịch về Google Sheet của khách hàng, gửi mã QR cọc động theo mã đơn, nhắc hẹn qua Messenger, rào chắn y khoa ở tầng mã cho nha khoa và spa, và báo cáo tháng để đối soát định mức. Bên em không gọi mình là “agent tự hành” vì mọi hành động có hậu quả đều có người thật ở bước cuối, và đó là chủ đích. Anh chị xem bảng giá để biết gói nào có phần ghi lịch và cọc, hoặc cách đặt lịch tự động chạy ra sao.

Câu hỏi thường gặp

AI agent là gì, nói ngắn gọn?

AI agent là một chatbot AI được cấp công cụ (tool) và quyền dùng công cụ đó: thay vì chỉ trả lời bằng chữ, nó gọi được hàm ghi lịch vào Google Sheet, gửi mã QR thanh toán, tra lịch trống, gửi tin nhắc. Điểm khác nằm ở chỗ bot có làm được hành động có hậu quả thật hay không, không nằm ở giao diện chat.

Chatbot AI khác AI agent ở điểm nào?

Chatbot AI hiểu câu hỏi tự do và trả lời theo tài liệu, nhưng dừng ở lời nói: khách muốn đặt lịch thì bot xin số điện thoại rồi để người thật làm tiếp. AI agent đi thêm một bước: khi đã đủ tên và số điện thoại, nó tự ghi lịch vào hệ thống của doanh nghiệp, tự gửi mã QR cọc đúng số tiền và mã đơn, và tự nhắc khách trước giờ hẹn. Mỗi hành động đó phải có người kiểm tra ở bước cuối.

Doanh nghiệp nhỏ có cần “hệ thống đa tác nhân” không?

Hầu như không. Kịch bản bốn agent bàn giao cho nhau để mở khoá cửa thông minh nghe ấn tượng nhưng không giải quyết nỗi đau thật của một spa hay homestay: rớt khách ban đêm, khách hẹn rồi không tới, nhân viên trực page mệt. Một bot AI với hai, ba công cụ được kiểm soát chặt giải quyết ba việc đó với chi phí bằng một phần nhỏ.

Làm sao biết bên bán đang gọi chatbot thường là “agent”?

Hỏi năm câu: bot làm được hành động cụ thể nào ngoài trả lời; hành động đó ghi vào đâu và tôi xem được không; ai xác nhận tiền về, bot hay người; khi bot làm sai thì ai chịu và sửa trong bao lâu; có số liệu tháng để đối soát không. Bên nào trả lời mơ hồ ở câu hai và câu ba thì đang bán chatbot thường kèm chữ “agent”.

Page247 là chatbot AI hay AI agent?

Page247 là chatbot AI có công cụ hành động: bot ghi lịch về Google Sheet của khách hàng, gửi mã QR đặt cọc động theo mã đơn, và hệ thống nhắc hẹn qua Messenger trước giờ hẹn. Bên em không gọi đó là “agent tự hành” vì mọi hành động đều có người thật kiểm tra ở bước cuối, và đó là chủ đích thiết kế, không phải hạn chế.